AKITA, Japan៖ ជប៉ុនប្រើ “Hearing Test” ជាវិធីថ្មីក្នុងការពារជំងឺ Dementia តាមរយៈ Early Detection នៃ Age-related Hearing Loss
នៅប្រទេសជប៉ុន ជាពិសេសតំបន់ AKITA ដែលមានប្រជាជនចាស់ជាងគេមួយក្នុងប្រទេស កំពុងប្រឈមមុខនឹងបញ្ហាធំៗពីការកើនឡើងនៃមនុស្សវ័យចំណាស់ (aging population) ដែលបង្កសម្ពាធខ្លាំងទៅលើប្រព័ន្ធ medical care និង nursing care។
ដើម្បីកាត់បន្ថយហានិភ័យនៃជំងឺ dementia និងកុំឲ្យការចំណាយសុខាភិបាលកើនឡើងខ្លាំង រដ្ឋបាលមូលដ្ឋានជាច្រើនកំពុងយក “ឧបករណ៍មិនគិតថ្លៃច្រើន” មួយមកប្រើជាវិធីការពារ៖
👉 ការធ្វើតេស្តស្តាប់ (hearing test) ដើម្បីរកឃើញបញ្ហាស្តាប់ឆាប់ៗ (early detection)
Quick Summary (សង្ខេបខ្លី)
-
ជប៉ុនមាន aging rate ខ្ពស់ → បង្កសម្ពាធលើ caregiving system
-
រដ្ឋបាលមូលដ្ឋានប្រើ hearing screening ជាវិធី dementia prevention
-
Research បង្ហាញថា hearing loss មានទំនាក់ទំនងនឹង dementia risk
-
AKITA ចាប់ផ្តើម pilot program និង event នៅ community center
-
ក្រុងផ្សេងៗផ្តល់ hearing aid subsidy ឬប្រើ smartphone app សម្រាប់ screening
ហេតុអ្វី “Hearing Loss” អាចពាក់ព័ន្ធនឹង Dementia?
អ្នកជំនាញសុខភាពជាច្រើនកំពុងផ្តោតលើការស្តាប់ (hearing health) ព្រោះការស្តាប់ខ្សោយអាចនាំឲ្យ៖
-
មនុស្សចាស់ចៀសវាងការសន្ទនា និងការជួបជុំ
-
កើតអារម្មណ៍ឯកោ (social isolation)
-
ខួរក្បាលទទួលសំឡេងតិច → ការប្រើប្រាស់ខួរក្បាលតិចជាងមុន
-
អាចធ្វើឲ្យមានការថយចុះនៃ cognitive function
ដោយសារតែហេតុនេះ ទើបការធ្វើ screening និងការពិនិត្យស្តាប់ឆាប់ៗអាចជាជំហានដំបូងដ៏សមស្របក្នុងការការពារ dementia នៅកម្រិតសហគមន៍។
ករណីពិតនៅ Noshiro, Akita (Community Event)
កាលពីខែសីហា ឆ្នាំមុន មានការរៀបចំកម្មវិធីតេស្តស្តាប់នៅ community center ក្នុងទីក្រុង Noshiro ខេត្ត Akita។ ប្រជាពលរដ្ឋប្រហែល 30 នាក់បានចូលរួម ដោយពួកគេបានធ្វើ៖
-
hearing test
-
តេស្តសុខភាពកាយសម្បទា (simple physical fitness)
-
តេស្ត cognitive check តាម tablet device
មនុស្សម្នាក់ឈ្មោះ Toshisada Otani (79) បានចូលរួម បន្ទាប់ពីគ្រួសាររបស់គាត់សង្កេតឃើញថា គាត់ចូលចិត្តបើកសម្លេង TV ខ្លាំងជាងធម្មតា។
លទ្ធផលបង្ហាញថា គាត់មានការថយចុះទាំង hearing និង cognitive function ហើយត្រូវបានណែនាំឲ្យទៅពិនិត្យជាមួយវេជ្ជបណ្ឌិត ENT specialist (ear, nose and throat)។
គាត់បាននិយាយថា៖
“ខ្ញុំមានអារម្មណ៍ខកចិត្ត… តែបើគ្មានឱកាសនេះ ខ្ញុំប្រហែលទៅមន្ទីរពេទ្យតែពេលស្តាប់មិនឮសោះទៅហើយ”
Age-related Hearing Loss កើតឡើងដូចម្តេច?
តាមការពន្យល់របស់សមាគមវេជ្ជសាស្ត្រនៅជប៉ុន (ENT field) age-related hearing loss កើតឡើងដោយ៖
-
កោសិកាសក់តូចៗក្នុងត្រចៀក (hair cells) ថយចុះតាមអាយុ
-
សក់ស្ដាប់សំឡេង (sound-detecting hairs) ខូចបន្តិចម្តងៗ
-
ជាធម្មតា “មិនឈឺ” តែស្តាប់តិចៗដោយមិនដឹងខ្លួន
គេប៉ាន់ស្មានថា ប្រហែល 50% នៃមនុស្សអាយុ 75+ មានបញ្ហាស្តាប់។
The Lancet Report 2024៖ Hearing Loss ជា Risk Factor ធំបំផុត
ការស្រាវជ្រាវអន្តរជាតិបានលើកឡើងថា hearing loss មានទំនាក់ទំនងខ្លាំងនឹង dementia risk។
ក្នុងឆ្នាំ 2024, ក្រុមអ្នកជំនាញរបស់ទស្សនាវដ្តីវេជ្ជសាស្ត្រ The Lancet បានបង្ហាញ 14 risk factors ដែលអាចពាក់ព័ន្ធនឹង dementia (ឧ. smoking, lack of exercise)។
របាយការណ៍នោះបញ្ជាក់ថា ប្រសិនបើកាត់បន្ថយ risk factors ទាំង 14 នោះ អាច prevent ឬ delay dementia បានដល់ 45%។
ក្នុងចំណោមនោះ hearing loss ត្រូវបានដាក់ជាកត្តាហានិភ័យធំបំផុតមួយ (largest risk factor) និងមានការប្រៀបធៀបជាមួយ LDL cholesterol (bad cholesterol) ផងដែរ។
Akita Pilot Program 2025៖ ពង្រីកការតេស្តឲ្យងាយស្រួល
ដោយសារតែ Akita មានអត្រាមនុស្សចាស់ខ្ពស់បំផុតក្នុងប្រទេសជប៉ុន (aging rate) រដ្ឋបាលខេត្តបានចាប់ផ្តើម pilot testing program ក្នុងឆ្នាំសារពើពន្ធ 2025 ដោយសហការជាមួយ Akita University research center។
ដើម្បីឲ្យប្រជាពលរដ្ឋចូលរួមបានងាយស្រួល កន្លែងតេស្តត្រូវបានរៀបចំនៅ៖
-
community centers
-
city halls
គោលដៅសំខាន់គឺ early detection + early action ដើម្បីកាត់បន្ថយការចំណាយអនាគតលើ medical & nursing care។
រដ្ឋបាលផ្សេងៗនៅជប៉ុនក៏ចាប់ផ្តើមដែរ (Nationwide Trend)
មិនមែន Akita ប៉ុណ្ណោះទេ—តំបន់ផ្សេងៗក៏កំពុងធ្វើដូចគ្នា៖
1) Hearing Aid Subsidy (ជំនួយថ្លៃ hearing aid)
ដោយសារតម្លៃ hearing aids មានតម្លៃថ្លៃ (ជាច្រើនម៉ឺនយេនដល់រាប់សែនយេនក្នុងមួយត្រចៀក) មនុស្សចាស់ជាច្រើនពិបាកទិញ។
អាជ្ញាធរមូលដ្ឋានមួយចំនួនផ្តល់ subsidy ដើម្បីបន្ថយបន្ទុក។
2) Awareness + Lectures
ខេត្ត/ក្រុងខ្លះធ្វើ lectures និងកម្មវិធីអប់រំសុខភាពជាសាធារណៈ ដើម្បីឲ្យមនុស្សចាស់យល់ពី hearing health។
3) Smartphone App Screening
ខេត្ត Yamagata ប្រើ sound-detecting smartphone app សម្រាប់ hearing check។
អ្នកដែលស្តាប់បានតិចជាង 60% ត្រូវបានណែនាំឲ្យទៅពិនិត្យវេជ្ជបណ្ឌិត។
តើ “Hearing Test” មានអត្ថប្រយោជន៍អ្វីសម្រាប់សហគមន៍?
ការតេស្តស្តាប់មានអត្ថប្រយោជន៍ច្រើន ដូចជា៖
✅ ធ្វើបានងាយ និងចំណាយតិច (easy & low-cost)
✅ រកឃើញអ្នកមានហានិភ័យបានឆាប់
✅ អាចជួយបង្កើន quality of life របស់មនុស្សចាស់
✅ អាចកាត់បន្ថយការចំណាយសុខាភិបាលអនាគត
✅ ជួយឲ្យគ្រួសារប្រុងប្រយ័ត្ន និងថែទាំឆាប់
🛒 Recommended Products (Affiliate-Friendly, AdSense Safe)
បើអ្នកមានឪពុកម្តាយ ឬជីដូនជីតាវ័យចំណាស់ អ្នកអាចពិចារណាផលិតផល/ឧបករណ៍ខាងក្រោម (មិនមែនជាការព្យាបាលជំងឺទេ តែជាជំនួយប្រចាំថ្ងៃ)៖
1) Digital Hearing Amplifier (basic)
-
ជួយបង្កើនសម្លេងពេលស្តាប់
-
សាកសមសម្រាប់អ្នកចាប់ផ្តើម
2) Hearing Aid (medical-grade)
-
សម្រាប់អ្នកត្រូវការការកំណត់តាមស្តង់ដារ
-
គួរពិនិត្យជាមួយ ENT specialist មុន
3) TV Speaker / Wireless Headphones for Seniors
-
ធ្វើឲ្យស្តាប់ TV ឮច្បាស់ដោយមិនបើកសម្លេងខ្លាំងពេក
-
ជួយកាត់បន្ថយការរំខានអ្នកក្នុងផ្ទះ
4) Hearing Test App / Online Screening Tool
-
សម្រាប់ preliminary check នៅផ្ទះ
-
បើមានសញ្ញាមិនប្រក្រតី → ទៅពិនិត្យវេជ្ជបណ្ឌិត
👉 Check price & reviews on trusted stores (Affiliate link)
Signs អាចបង្ហាញថាគួរតែពិនិត្យការស្តាប់ (Early Signs)
ប្រសិនបើមានសញ្ញាទាំងនេះ សូមពិចារណាធ្វើ hearing check៖
-
បើក TV volume ខ្លាំងជាងមុន
-
ស្តាប់មិនច្បាស់ពេលមនុស្សនិយាយលឿន
-
ស្តាប់មិនសូវឮពេលនៅទីផ្សារ/កន្លែងមានសំឡេងរំខាន
-
សួរថា “ហា? អី?” ញឹកញាប់
-
ចៀសវាងការជួបជុំ ឬការសន្ទនា
Conclusion (សេចក្តីសន្និដ្ឋាន)
ប្រទេសជប៉ុនកំពុងបង្ហាញគំរូថ្មីក្នុងការគ្រប់គ្រងបញ្ហា dementia ដោយចាប់ផ្តើមពីចំណុចងាយស្រួល និងមានប្រសិទ្ធភាព៖ hearing health។
ការធ្វើ early detection តាម hearing test អាចជួយឲ្យមនុស្សចាស់ទទួលបានការថែទាំឆាប់ និងបន្ថយបន្ទុកលើ medical care និង nursing care systems នៅអនាគត។
នៅពេល aging population កើនឡើង ការថែរក្សាសុខភាពស្តាប់អាចក្លាយជាជំហានដំបូងដ៏សំខាន់សម្រាប់សង្គមទាំងមូល។
Health Disclaimer (AdSense Safe)
អត្ថបទនេះសម្រាប់ព័ត៌មាន និងការអប់រំ (educational purpose) ប៉ុណ្ណោះ មិនមែនជាការណែនាំវេជ្ជសាស្ត្រទេ។ ប្រសិនបើមានបញ្ហាស្តាប់ ឬសង្ស័យ dementia សូមពិគ្រោះជាមួយវេជ្ជបណ្ឌិត ឬ ENT specialist។
Affiliate Disclaimer
អត្ថបទនេះអាចមាន affiliate links។ ប្រសិនបើអ្នកទិញតាមតំណ យើងអាចទទួលបានកម្រៃជើងសារតិចតួច ដោយមិនបន្ថែមថ្លៃចំពោះអ្នកឡើយ។
0 Comments